دانلود پایان نامه

در اجرا با مشکلاتی روبروست ، مهمترین نقطه ضعف که در این قطعنامه به چشم می خورد این است که ماده 2 قطعنامه پیشی جستن کشورها را در انجام عملیات تجاوزکارانه به شرطی دلیل بر تجاوز دانسته است که شورای امنیت آن را پذیرفته و تأیید کرده باشد . حال آنکه بهتر می بود تقدم عملیات اصولاً خود دلیلی بر تجاوز شناخته می شود ، هر چند شورای امنیت در فرضی که کشوری را متجاوز می شناسد باز در اعمال مجازات به لحاظ حق وتوئی که داراست آزادی عمل دارد به نحوی که می تواند کشور متجاوز را اصولاً از هر مجازاتی معاف کند .
گفتار دوم : برخوردهای مرزی ایران و عراق
الف – برخوردهای مرزی (49-1347)
از سال 1347 که حزب بعث در عراق به قدرت رسید تا سال 1349 به جز چند حاثه پراکنده ، برخورد مهمی در مرزهای دو کشور روی نداد . بر اساس منابع ایران ، در اسفند ماه 1347 مرزبانان عراقی به طرف چند ماهیگیر ایرانی که در اروندرود مشغول ماهیگیری بودند تیراندازی کرده ، یکی از آنها را به قتل رساندند .
در سال 1349 نیز برخوردهایی بین نیروهای دو کشور در سرحدّات روی داد که باید تجاوزهای مکرر هواپیماههای عراقی را به قلمرو هوایی ایران بر این موارد اضافه کرد.
شاه طی یک مصاحبه مطبوعاتی در خرداد 49 چنین گفت:

«.. ما با تمام وسایل می‌کوشیم تا اختلاف‌های خود را از طریق کاملاً صلح‌آمیز حل و فصل کنیم. با این حال، من توصیه می‌کنم که این روش صلح‌جویانه ایران نباید مبنای محاسبات غلط قرار گیرد. ما به غایت شکیبا هستیم؛ ما از تمام وسایل و امکانات استفاده می‌کنیم تا همه اختلافاتمان را با یکدیگر به شیوه‌ای صلح‌آمیز حل کنیم اما به کسی اجازه نخواهیم داد که از این شکیبایی و صلح‌دوستی ما، به صورتی ناصواب بهره‌‌برداری نماید و به اصطلاح،پای ما را لگد کند.»
به این ترتیب بود که دولت ایران از یک برخورد نظامی با عراق احتراز می‌کرد و دولت عراق نیز به علت اینکه قسمتی از نیروهایش در اردن و سوریه متمرکز بود و قسمتی دیگر در شمال، (کردستان) آمادگی برخورد نظامی با ایران را نداشت.
ب- برخوردهای مرزی (52-1350)

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

از سال 1350، برخورد های مرزی بین دو کشور افزایش یافت این موضوع با تحولات سیاسی در روابط دو کشور و نیز تحولات منطقه در ارتباط مستقیم بود.پس از اعاده حاکمیت ایران بر جزایر ابوموسی، تنب بزرگ و کوچک، (در آذر ماه 1350) نیروهای نظامی ایران و عراق در مرزهای دو کشور متمرکز شدند و برخودرهایی نیز بین دو طرف روی داد که تعداد آنها 22 مورد ذکر شده است.
با وجود تبلیغات گسترده عراق علیه ایران پس از اعاده حاکمیت ایران بر جزایر سه گانه این کشور از اقدام نظامی علیه دولت ایران ناتوان بود. بنابراین، بار دیگر عراق به حربه همیشگی (اخراج ایرانیان مقیم آن کشور) متوسل شد.
پس از امضای قرارداد دوستی و همکاری 15 ساله بین عراق و شوروی، در فرودین ماه 1351 (آوریل 1972)، برخورد شدیدی بین نیروهای دو کشور روی داد. تنها در اردیبهشت ماه، یعنی یک ماه بعد از انعقاد قرارداد 12 برخورد مسلحانه گزارش شد. در برخودرهای مزبور؛ طرف‌ها از تانک، توپخانه و توپ‌های صحرایی استفاده کردند. رادیو بغداد، برنامه‌های خود را قطع کرد و مطلبی با عنوان «بیانیه نظامی» پخش کرد که در آن، ایران به تجاوز به خاک عراق متهم شد. به گفته دولت ایران: «بر موارد فوق، باید تجاوزات مکرر هواپیماهای عراقی و حتی پرتاب بمب از طرف بعضی از این هواپیماهها را در فاصله 200 متری قریه چم هندی، واقع در نزدیکی پاسگاه مرزی ((ربوط)) ایران، اضافه کرد».

به دنبال برخوردهای مذکور، دو کشور در مرزهای خود شروع به ساختن استحکامات نظامی کردند و تجهیزاتشان را به مرز منتقل ساختند. این استحکامات از مرز خسروی تا نفت شهر (نفت شاه سابق)، به طول 100 کیلومتر ساخته شد. همچنین عراق متعاقب این برخوردها، شکایتی به شورای امنیت سازمان ملل متحد تسلیم کرد. در یادداشت عراق، ادعا شده بود که تجاوز ایران با کمک پیاده نظام، توپخانه، تانک زره‌پوش و سربازان مزدور صورت گرفته است. در این یادداشت اضافه شده بود که دولت ایران، نیات تجاوزکارانه خطرناکی را از فروردین ماه 1348 دنبال می‌کند. ایران با حمله به مواضع عراق، مقاصد توسعه طلبانه خود را آشکار کرده است. دولت عراق در این یادداشت از شورای امنیت تقاضای اقدام فوری و موثر نکرده بود.
به هر حال، برخوردهای مرزی تا پایان سال نیز تکرار شد، به طوری که تعداد آنها در سال 1351 به 60 مورد می‌رسید. افزایش تعداد برخوردها حاکی از این بود که دولت عراق با انعقاد پیمان 15 ساله با شوروی، از نظرنظامی اعتماد بیشتری به خود یافته است.
در سال 1352 از تعداد برخوردها کاسته شد اما بر شدت آنها افزوده گردید. در 6 ماه اول سال 1352، در حدود 10 برخورد گزارش شده است. در مهر ماه این سال، دولت عراق تقاضا کرد روابط دو کشور که در پی مسئله جزایر سه‌گانه قطع شده بود بار دیگر برقرار شود. این درخواست که به علت جنگ اعراب و اسرائیل صورت گرفته بود، با استفبال دولت ایران مواجه شد اما با پایان جنگ چهارم اعراب و اسرائیل، برخوردهای مرزی از سرگرفته شد. در ما‌ههای دی، بهمن و اسفند 1352، نبردهایی خونین بین دو طرف روی داد. شدیدترین و خونین‌ترین نبرد که بزرگترین برخورد در طول مناسبات چند ساله ایران و عراق بود در 21 بهمن روی داد. نبرد در سحرگاه یکشنبه 21 بهمن ماه با حمله واحدهای تانک، نیروهای پیاده و زرهی و با پشتیبانی شدید توپخانه آغاز شد. اعلامیه ستاد ارتش ایران، رقم تلفات و مجروحین ایران را 41 نفر کشته و 81 نفر زخمی اعلام کرد. در مورد تلفات نیروهای عراق آمار متفاوتی داده شد. دولت عراق تعداد آن را 23 نفر اعلام کرد اما منابع خارجی این رقم را 39 نفر نوشته‌اند. همچنین رادیو لندن گزارش داد که عراقی‌ها 200 نفر کشته و زخمی شده‌اند. به هر حال، تعداد تلفات دو طرف نشان می‌داد که نبرد، شدید و خونین بوده است و نمی‌توان آن را یک برخورد و یا رویداد مرزی به حساب آورد. در مطبوعات ایران، از نبرد روز یکشنبه به عنوان (یکشنبه خونین) نام برده شد.
در نبرد 21 بهمن ماه، جنبه کاملاً جدیدی به چشم می‌خورد و آن تهدید نیروهای عراقی و جنگنده‌های آنان نسبت به انهدام سد ( کنجان چم) بود. در تاریخ برخوردهای مرزی ایران و عراق، تا آن زمان، حمله به تاسیسات عمرانی و اقتصادی دو کشور سابقه نداشت. این امر سبب نگرانی شدید دولت ایران شد و واکنش‌های شدیدی در تهران نسبت به برخوردهای مزبور، صورت گرفت. وزارت امور خارجه ایران یادداشت اعتراض‌آمیزی را به سفارت عراق در تهران ارسال داشت و آن کشور را «متجاوز» اعلام کرد. برخورد مزبور در مجلس سنای ایران نیز مورد بحث قرار گرفت. یکی از سناتورها در این مورد چنین اظهار داشت: «ارتش ایران با آگاهی کامل قدرت مقابله و دفع این مزاحمت‌ها را دارد و باید به آنها {عراقی‌ها} گفت: این دم شیر است به بازی مگیر!»
«من نمی‌دانم تیمسار، استقرار این توپها و تانکها در نوار مرزی عراق برای چیست؟»دو روز بعد از درگیری 21 بهمن، دولت عراق طی نامه‌ای به شورای امنیت نشست فوری شورا را تقاضا کرد. عراق در نامه خود اظهار کرده بود که اوضاع در مرزهای ایران و عراق به شدت وخیم است و نیروهای ایرانی همچنان به نقل و انتقال مشغولند. عراق در این نامه نیروهای ایران را به ادامه اعمال تجاوزکارانه متهم ساخته بود. لازم به یادآوری است که عراق در این زمان یکی از 10 کشور عضو غیردائمی شورای امنیت بود.
به دنبال درخواست عراق، شورای امنیت در 26 بهمن و 3 اسفند (15 و 22 فوریه) جلساتی را تشکیل داد. در نخستین جلسه شورای امنیت نماینده عراق ضمن سخنان خود، برخورد مرزی یکشنبه را بخشی از برنامه‌های توسعه طلبانه ایران دانست و ادعا کرد که دولت ایران به تمرکز نیروهای خود در مرز ادامه می‌دهد و این نیروها در حال آماده‌باش کامل هستند و مقام‌های ایرانی می‌کوشند برخوردهای مرزی را شدت دهند. نماینده عراق، ایران را متهم ساخت که این کشور هنوز مواضعی را در 3 مایلی داخل خاک عراق در اختیار دارد و از شورای امنیت درخواست کرد که اقدامات لازم برای اخراج نیروهای خارجی از خاک آن کشور را انجام دهد.
نمانده عراق، آمریکا را که به اتفاق کشورهای دیگر کوشیده بود تشکیل جلسه شورا را به این دلیل که طرح مسئله، توسعه بحران را سبب می‌شود مانع گردد مورد حمله قرار داد و گفت آمریکا نمی‌خواهد ایران به عنوان متجاوز شناخته شود و ضمن بیان این مطلب که اوضاع در مرزهای ایران و عراق به شدت وخیم و خطرناک است اضافه کرد که دولت ایران از تسلیم اجساد عراقی‌هایی که در جنگ کشته شده‌اند خودداری کرده است و استرداد این اجساد را موکول به آن کرده که ادعاهای ایران را مبنی بر اینکه این افراد در خاک ایران کشته شده‌اند بپذیرد. نماینده عراق در خاتمه از شورای امنیت تقاضا کرد تا نماینده‌ای را از طرف خود و یا از طرف دبیر کل جهت بررسی اوضاع به مرزهای ایران و عراق اعزام کند. شورای امنیت پس از استماع نظریات نمایندگان ایران و عراق در 9 اسفند 1352 (28 فوریه 1975) اعلام کرد که نماینده دبیر کل سازمان ملل متحد از مناطقی که در آنجا درگیری به وجود آمده است بازدید کند و ظرف 3 ماه گزارشی از چگونگی حوادث به دبیر کل سازمان ملل متحد تسلیم نماید. شورای امنیت همچنین از ایران و عراق خواست تا از هر عملی که به برخوردهای مرزی منجر شود اجتناب ورزند و سعی کنند تا اختلاف‌های خود را به طور مسالمت‌آمیز حل و فصل کنند. متعاقب آن در 17 اسفند (2 مارس) بین دو طرف آتش‌بس برقرار شد.
کورت والدهایم دبیر کل سازمان ملل متحد در اجرای تصمیم شورای امنیت سفیر مکزیک «لوئیس ویکمن موتر»را برای ماموریت فوق انتخاب کرد. وی در راس هیاتی در اسفند ماه 1352، عازم ایران و عراق شد. در آستانه ورود هیئت اعزامی سازمان ملل بار دیگر آرامش مناطق مرزی به هم خورد و در روزهای 14و 17 و 27 اسفند 1352 نبردهای شدیدی بین نیروهای عراق و ایران روی داد که در آن دو طرف از واحدهای تانک، خمپاره‌انداز و آتش‌بارهای سنگین استفاده کردند.
متعاقب این برخورد هر دو کشور یکدیگر را متهم به تجاوز در آغاز حمله کردند. دولت ایران بعد از برخورد مزبور به شورای امنیت شکایت کرد. در یادداشت ایران چنین آمده بود:
«در حالی که هنوز مرکب درخواست شورای امنیت مبنی بر خودداری از اقدامات نظامی خشک نشده عراق آن را نقض کرده است.» (احمد حسن البکر) رئیس جمهوری عراق طی نطقی در این مورد ادعا کرد: «روح منفی و روش‌های دشمنانه ایران نسبت به عراق صفت مشخص مناسبات ایران و عراق در سال‌های اخیر بوده است.» وی افزود: «کوشیدیم {تا} با تجدید مناسبات دیپلماتیک با ایران و دعوت به گفت و شنود مشکلات خود را به طور مسالمت آمیز حل کنیم اما ایران به مداخله در امور داخلی ما ادامه می‌دهد.»
به نظر می‌رسد که دولت ایران سیاست «تحبیب و تهدید» را در مقابل عراق در پیش گرفته بود. در حالی که برای مذاکره به منظور حل و فصل اختلاف‌ها اعلام آمادگی می‌کرد در عین حال قدرت نظامی خود را نیز به عراق نشان می‌داد به عنوان نمونه نبردهای بهمن ماه هنگامی صورت گرفت که سفیر عراق استوارنامه خود را تسلیم می‌کرد. برخوردهای اسفند ماه نیز زمانی روی داد که سفیر ایران در بغداد استوارنامه خود را تقدیم می‌کرد.
به هر حال نماینده سازمان ملل (مونز) هفته اول ماموریت خود را در عراق سپری کرد. هدف وی تعیین مقصر نبود چرا که این کار امری غیرممکن به نظر می‌رسید در واقع وی می‌خواست با سفر خود حوادث مرزی را ریشه یابی کند. سفر مونز سه نتیجه مهم را دربرداشت:
1-وی متوجه شد که هر کدام از دو طرف نقشه‌هایی با خطوط مرزی متفاوت را مورد استفاده قرار می‌دهند. وی نه تنها این مطلب را به سرعت به اطلاع دو طرف رساند بلکه آنان را مطمئن ساخت که طرف دیگر وجود طرح‌های توسعه طلبانه را به شدت انکار کرده است. او با تاکید بر اینکه مسئله موجود فقط ناشی از ناتمام ماندن کار علامت‌گذاری مرزی و اختلاف بین نقشه‌های دو کشور است توانست دو طرف را نسبت به ایجاد یک کمیسیون جدید مشترک تحدید حدود ترغیب کند.
1-وی ضمن بازرسی‌های خود به این نتیجه رسید که تجهیز و آمادگی نظامی در مرز بیش از حد شدید است. وی دو طرف را متقاعد کرد که با توجه به وخامت اوضاع تنها باید نظارت دقیقی بر اجرای آتش بس 17 اسفند به عمل آورند بلکه باید از هرگونه اقدام خصومت آمیز علیه یکدیگر خودداری کنند و به طور همزمان نیروهای مسلح خود را از مرز عقب برانند.
3- سومین نتیجه ماموریت مونز به مسئله اروندرود مربوط بود. وی با استفاده از کشتی به همراه عراقی‌ها از تمام مسیر رودخانه از بصره تا آبادان بازدید کرد. عراقی‌ها خطرات کشتیرانی در اروندرود را برای وی توضیح داده موضع حقوقی خود را نیز شرح دادند. مونز تلاش زیادی برای یافتن راه حل برای این مسئله انجام نداد زیرا احساس می‌کرد که مواضع دو طرف به طور کامل غیرقابل سازش است اما تمایل دوطرف را برای مذاکره درباره امنیت کشتیرانی متذکر شد. وی ضمن آگاه ساختن دو طرف از این موضوع آن را در گزارش خود به شورای امنیت درج کرد.
سرانجام شورای امنیت برای استماع گزارش نماینده ویژه کورت والدهایم تشکیل جلسه داد و پس از بررسی و مطالعه گزارش وی به تنظیم قطعنامه شماره 348 مبادرت ورزید. در این قطعنامه تاکید شده بود که دو طرف در این موارد به توافق رسیده‌‌اند:
1-رعایت کامل آتش‌بس 17 اسفند 1352 (7 مارس 1974)
2- عقب‌نشینی سریع و همزمان نیروهای دو کشور از نواحی مرزی.
3-اجتناب از به کار بستن هر نوع اعمال خصمانه علیه یکدیگر.
4-از سرگرفتن مذاکرات دو کشور بدون هیچ‌گونه قید و شرط به منظور حل همه مسائل دو جانبه.
از 15 کشور شورای امنیت، 14 کشور به این قطعنامه رای موافق دادند. جمهوری خلق چین تنها کشوری بود که رای ممتنع داد. همچنین شورای امنیت از دبیرکل تقاضا کرد که هرگونه مساعدتی را که مورد نیاز باشد در اختیار دولت‌های ایران و عراق قرار دهد. این موضوع با اعتراض نماینده شوروی روبرو شد وی اصرار داشت که دبیر کل بر اساس یک ماموریت مشخص عمل کند.
دولت ایران از اقدامات نماینده دبیر کل سازمان ملل به طور کامل خشنود نبود. پس از تصویب گزارش «مونز»، مقام‌های رسمی وزرات خارجه ایران اظهار داشتند که نماینده دبیر کل در گزارش خود تنها به ذکر این جمله که زد و خورد در داخل خاک ایران روی داده است، اکتفا کرده ولی به صراحت اعلام نکرده است که تجاوز از طرف کدام کشور صورت گرفته است و این خلاف ماموریتی است که به وی محول شده است. مقام‌های وزرات امور خارجه ایران همچنین تاکید کردند که حل اختلافات ایران و عراق کاملا جنبه دو طرفه دارد و تنها می‌تواند از طرف دو دولت حل و فصل شود و دولت ایران با مداخله هیچ مرجع و مقام بین‌المللی، حتی دبیر کل سازمان ملل موافق نیست و آن را نمی‌پذیرد.
در واقع استراتژی شورای امنیت بر کاهش شدت مخاصمات و انجام مساعی جمیله استوار بود در غیر این صورت هرگونه اقدام شورا ممکن بود با مخالفت یکی از دو طرف روبرو شود .هدف شورای امنیت این نبود که مقصری تعیین شده یک یا هر دو طرف تنبیه شوند، بلکه هدف شورا این بود که زمینه را برای مذاکرات دو جانبه طرف‌های درگیر فراهم آورد.
در اجرای قطعنامه فوق دولت‌های ایران و عراق در مردادماه 1353 هیات‌های منتخب خود را برای تهیه دستورات مذاکرات وزیران خارجه به استانبول اعزام کردند. البته لازم به ذکر است که در حالی که نمایندگی دو طرف در استانبول در حال مذاکره بودند برخوردهای مرزی از سرگرفته شد.
ج – مذاکرات استانبول
طبق ماده 4 توافق دو جانبه‌ای که با مساعدت نماینده دبیرکل سازمان ملل بین ایران و عراق حاصل شد و در قطعنامه شماره 348 مورخه 7 خرداد 1353 (28 مه 1974) شورای امنیت منعکس گردید بر اساس این توافق مقرر شد که دو طرف برای حل و فصل اختلاف‌های خود با یکدیگر وارد مذاکره شوند. جهت اجرای قطعنامه مذکور هیات‌های ایران و عراق از 21 مرداد تا 6 شهریور 1353 در استانبول تشکیل جلسه دادند. در این مذاکرات که 17 روز


دیدگاهتان را بنویسید