دانلود پایان نامه

نهایتاً چارچوب مفهومی پژوهش می پردازد.
الف) تاریخچه
1-1-2 تاریخچه اخلاق
توجه به منشاء گرایش انسان به اخلاق و به میان آمدن اخلاق در زندگی بشری در فهم هویت اخلاق اهمیت دارد. اگرچه در این مسئله دانشمندان اختلاف نظر دارند اما تفسیر کی یرکه گارد قانع کننده است. بر مبنای تفسیر وی، انسان ها در تحول وجودی از حیوانیت به سپهر اول وجودی از دغدغه ی تکلیف در برابر دیگران مبتنی بر خردورزی برخوردار می شوند(قراملکی،9:1386).
زندگانی آدمی، از هنگامی که به آستانه ی تمدن گام نهاد، همواره با بایدها و نبایدها همراه بوده و هست. این بایدها و نبایدها که از بنیان های گوناگون برخاسته اند، همواره به صورت آداب و سنن، قاعده ها و قانون ها، چگونگی زندگانی آدمیان را به فرمان خود داشته اند. آن گاه که آدمی از بایدها و نبایدهایی که بیشتر به صورت روا و ناروا و یا پسندیده و ناپسند عرضه می شوند، فراتر رود و به بازشناسی نیک از بد برسد و این شناخت ارزش نیک او را به کردار شایسته برانگیزد، به قلمرو اخلاق رسیده و در راه انسان شدن گام نهاده است. زیرا با آنکه هر فردی به طور طبیعی و از دیدگاه زیستی آدمیزاده است، اما انسان شدن او تنها یک امکان است؛ امکانی که واقعیت یافتن آن همانا در روکردن به ارزش های اخلاقی است. تکامل اخلاقی بیش از آن که همانند تکامل علمی یا اجتماعی یک روند همگانی باشد تکامل فردی است. بدین سان به این نکته مهم می رسیم که بنیاد اخلاق و ارج اخلاقی در آزادی است، از این روست که هرچند هم کسی با عادت های شایسته بار آمده باشد، تا خود به مقام گزینش ارزش ها نرسد به سپهر حقیقی اخلاق نخواهد رسید(نقیب زاده،15:1387).
به گواهی اسناد تا قرن پنجم قبل از میلاد از حد پند واندرز، امرو نهی، وعظ و راهنمایی و تشویق به پیروی از سرمشق ها پیش تر نرفته است. اندیشیدن درباره مبانی اخلاق از قرن پنجم قبل از میلاد با سقراط آغاز می شود که همواره سعی در آن داشت تا به اتباع خود بفهماند باید اعمال، افعال و اعتقاداتشان را به محک نقد بزنند و با معیار عقل، سره را از ناسره باز شناسند. او رسالت خود می دانست تا پیروانش را به نتایج عقلی عقاید واعمالشان آگاه سازد(آهنگری،12:1386).
افلاطون پایه اخلاق را بر عدالت قرار داده است. اخلاق را مساوی عدالت و عدالت را مساوی زیبایی می داند، و عدالت را هماهنگی اجزاء با کل گفته است. اخلاق یعنی انسان در درون خودش که مجموعه ای است از اندیشه ها، تمایلات، خواست ها، اراده ها و تصمیم ها باید اجزایش با همدیگر تناسب داشته باشند(مطهری،20:1362). در حالی که فلسفه ارسطو در پی تدوین یک فلسفه اخلاقی طبیعی و متکی بر دیدگاه طبیعت گرایانه، دنیوی و عملی بود. ارسطو می خواست برای زندگی روزمره انسان، سعادت و خوشبختی فراهم کند. به این معنی، فلسفه ارسطو یک فلسفه واقع گرا است(آهنگری،12:1386).
رواق گرایی در سال 155 بعد از مسیح در روم مبنای فلسفی قانون روم را تشکیل داد. متفکران رواقی در دوره رومی، آرمان شهر یونانی را به شهرهای بین المللی جهان محور، تغییر دادند. خود رواقیان تصریح کرده اند که علم اخلاق به منزله ی میوه درخت دانش و فلسفه است. رواقیان معتقد بودند که خیر یا شر به خود شخص بستگی دارد. اشخاص دیگر بر امور خارجی که بر تو مؤثرند، اقتدار دارند. اپیکتتوس این معنا را در این جمله بیان کرده است که فضیلت در اراده جای دارد؛ بدین معنا که فقط اراده است که خوب یا بد است(اخوان، 1385: 43-42).
اسپینوزا نیکبختی را در شناسایی حقیقی که همانا شناخت خدا و عشق خردمندانه به اوست می داند و از آنجا که رسیدن به این مقام را همانا هنر اخلاقی می شمارد، نتیجه می گیرد که نیکبختی نه پاداش هنر بلکه خود هنر است(نقیب زاده،50:1387).
در عصر جدید هیوم در حوزه اخلاق، انقلاب کپرنیکی نمود. مضمون انقلاب او، این است که نه تنها در حوزه اخلاق، عقل برتر از احساس نیست و باید احساس را پایه اخلاق قرار داد و عقل را به آن متکی ساخت، بلکه عقل، برده انفعالات است و جز خدمت به آن ها کار دیگری از آن ساخته نیست(آهنگری:1386:12).
کانت بنای اساسی اخلاق را قضایای اخلاقی پیشینی می داند که زائیده ی عقل انسانی می باشد و به هیچ وجه از تجربه و آزمایش نشأت نگرفته است و به طور کلی از نظر کانت وظیفه اولیه فیلسوف اخلاقی باید این باشد که عناصر پیشینی از معرفت اخلاقی را شناسایی و منشأ آن ها را پیدا کرده، نشان دهد. مثلاً معانی تعهد را نباید در طبیعت انسان یا در اوضاع و شرایط عالمی که در آن قرار دارد جستجو کرد، بلکه باید آن را به نحو پیشینی در مفاهیم عقل(عملی) محض جستجو کرد(حقانی زنجانی،43:1377).

2-1-2 تاریخچه اخلاق حرفه ای
عمر دراز زرتشتیگری با همه ی افت و خیزهایش، دلیل محکمی بر اثرگذاری آن بر فرهنگ مردم ایران و دیگر ملت هایی است که به این دین گرویده اند و مدت ها تحت سلطه ی ایران بوده اند. از این رو می توان گفت اخلاق حرفه ای و روابط تولیدی و اجتماعی ما نیز تا پیش از ورود به عصر صنعتی از تأثیر آن به دور نمانده است(فریور،28:1386).
در زمان داریوش پادشاه هخامنشی دستمزد کارگران بر اساس مهارت و سن طبقه بندی می شدند. مادران از مرخصی و حقوق زایمان و نیز حق اولاد استفاده می کردند و می توانستند کار نیمه وقت انتخاب کنند تا از عهده ی وظایفی که در خانه داشتند برآیند(فرهود،2:1386). به نظر می رسد در همین زمان بوده است که انجمن های گوناگون حرفه مندان و پیشه وران، با الگوی اتحادیه ی بنایان آزاد که پیش تر در مصر و فلسطین تشکیل شده بود در سراسر امپراطوری ایران شکل گرفت. در عصر هخامنشی، پارسیان شایسته ی خود نمی دانستند که در کارگاه های ساختمانی آن دوران کار کنند و لذا کارهای ساختمانی بزگ توسط کارگران فنی غیر پارسی صورت می گرفت و طبیعی است که روال رایج در شکل گیری و اداره ی اتحادیه ی بنایان آزاد مصری، در این کارگاه های ساختمانی نیز الگوی تشکیلات حرفه ای شده باشد. به عبارت دیگر عدم حضور پارسیان به عنوان حرفه مندان و کارگران فنی در گارگاه های پرجمعیت ساختمانی، منجر به استقلال و آزادی هرچه بیشتر کارگران شد و آن گاه که کشاکش بین دستگاه دولتی و کارگران درگرفت، تشکیلات حرفه ای مستقل و آزاد به عنوان نتیجه ی این کشاکش پیدا شد(فریور،34:1386).
پیشدادیان و کیانیان که قبل از اشکانیان حکومت می کردند مشاغل و حرفه های گوناگون در کشور وسیع و پهناور ایران ایجاد نموده بودند و برای هریک از این حرفه ها اخلاق معینی داشتند. تخلیق به این خلق و خوی مورد پسند و ستایش و متقابلاً دوری از آن اخلاق انسانی مورد تنفر و انزجار همه ی ایرانیان روزگار اساطیری بود. کسانی می توانستند به حرفه ای دست یابند که از کمالات معنوی و رفعت اخلاقی برخوردار باشند. بر مبنای شاهنامه، در دوره ی پیشدادیان و کیانیان، در امر انتصاب افراد به مشاغل، شایسته سالاری مورد توجه بوده است. در دولت های پیشدادیان و کیانیان دستگاه ها و ادارت منظمی داشتند، سران مملکتی، مسئولین ذی ربط و کسانی که در رده ها و دیوان های کشوری و امور لشکری و جنگی قرار می گرفتند، حق و حقوق نسبت به مردم در خود احساس می کردند و می خواستند با ادای حق و اجرای آن دین خود را نسبت به مردم پرداخته باشند(فتح االه زاده،1386: 107و97).
در عصر ساسانی، حرفه مندان و سوداگران، تشکیلات صنفی و جشن های صنفی داشتند و امورشان را «واستریوشان سالار» رسیدگی و اداره می کرد، چرا که با کشاورزان در یک طبقه بودند. وظیفه ی اصلی این مأمور که از طرف شاه و اعضای خاندان های اعیان معین می شد، جمع آوری مالیات بود. در بعضی نواحی و ایالات ایران، جمع آوری خراج توسط «آمارکاران» انجام می شد که تابع واستریوشان سالار بود.
با توسعه ی شهرنشینی، پیشه وران از طبقه ی کشاورزان جدا شدند و آن ها که دوره گردی می کردند یا در روستاها سکونت داشتند، در شهرها ساکن گردیدند و همگی خود را به کانون قدرت مذهبی نزدیک ساختند تا فشار حاکمیت را بر طبقه ی خود بکاهند. با نفوذ فزاینده ی مذهب و روحانیت در طبقه ی حرفه مندان، اخلاق حرفه ای بیش از پیش تحت تأثیر مذهب قرار گرفت و همین امر به استواری بیشتر پیوند روحانیت و بازار انجامید(فریور،1386: 36-35).
اخلاق اسلامی یک اخلاق انتزاعی، خشک و بی ارتباط با سلسله نیازهای طبیعی و فطری انسان ها نیست، از این رو نه فقط ناظر به تنظیم مناسبات انسان با خداوند و عالم ماوراء است، بلکه به صورتی چشم گیرتر، بر روابط انسان با خود، با طبیعت و دیگر انسان ها، تأثیر می گذارد و موجبات طراوت و شادابی، بالندگی، سلامت و پایایی همه عرصه ها و قلمروهای زیست بشری را فراهم می سازد (غلامی،73:1388). در دین مبین اسلام، روایت بسیار معروف نبوی «إنی بعثت لا تمم مکارم الأخلاق» حکایت از اهمیت اخلاق در جهت گیری دعوت انبیاء دارد. رعایت اخلاق در حرفه یکی از دغدغه های مهم انبیاء است. در قرآن، توحید و برقراری قسط، دو هدف عمده در جهت گیری دعوت انبیا توصیف شده است. در آیا 84 تا 86 سوره ی هود، رسالت حضرت شعیب در دعوت به خدا و وفای به مکیال و میزان و اجتناب از کم فروشی دانسته شده است. اگر در اخلاق حرفه ای، رعایت حقوق دیگران مبنای تعامل حرفه ای است، رساله حقوق امام سجاد مبین این حقوق است.
یکی از پرثمرترین آثار تمدن اسلامی، رشد اخلاق حرفه ای است. کتاب هایی که در تمدن اسلامی در آداب حرف و مشاغل چون آداب تعلیم و تربیت، آداب قضا و آیین های اخلاقی دیوان ها نگارش یافته اند، حکایت از اهمیت راهبردی اخلاق در هدایت مشاغل و حرف دارد. نهادهای رسمی چون حسبه و نهادهایی چون اصناف، وظیفه ی نظارت و ترویج اخلاق در مشاغل را بر دوش داشته است (قرا ملکی، 1386: 17-16).
در میان منابع سنتی اخلاق، عناوین متعددی به چشم می خورد که به تدوین اصول و دستورات اخلاقی شغلی و صنفی پرداخته استاز آن جمله می توان به کتاب آداب المتعلمین شهید ثانی، تنبیه الأمراء و ایقاظ العلماء کوزه کنانی، فتوت نامه عبدالرزاق کاشانی، فتوت نامه چیت سازان، فتوت نامه آهنگران و…اشاره کرد. در سال های اخیر نیز آثار متعددی در زمینه اخلاق پزشکی، اخلاق مهندسی، اخلاق بازرگانی و اخلاق مدیریت تألیف یا ترجمه شده است که همه روی آوردی فردگرایانه دارد و به اصول اخلاقی متعلق به فرد ـ از آن جهت که دارای پیشه خاصی است ـ پرداخته است(غفوری نژاد،58:1383).
ب) ماهیت اخلاق حرفه ای
1-2-2 تعریف اخلاق حرفه ای
اخلاق حرفه ای دارای دو مؤلفه اصلی است. جهت شناخت اخلاق حرفه ای ابتدا باید به بررسی این دو مؤلفه یعنی، اخلاق و حرفه پرداخت، تا بتوان به کمک آن ها به شناخت دقیق تری از مفهوم اخلاق حرفه ای نایل شد.
اخلاق جمع «خلق» (بر وزن قفل) و «خلق» (بر وزن افق) می باشد. به گفته راغب در کتاب المفردات، این دو واژه در اصل به یک ریشه باز می گردد، خلق به معنای هیئت و شکل و صورتی است که انسان با چشم می بیند و خلق به معنای قوا و سجایا و صفات درونی است که با چشم دل دیده می شود( فرمهینی فراهانی،144:1390). اخلاق، یعنی رعایت اصول معنوی و ارزش هایی که بر رفتار شخص یا گروه حاکم است، مبنی بر اینکه درست چیست و نادرست کدام است؟ اخلاق، مفاهیمی چون: اعتماد، صداقت، درستی، وفای به عهد نسبت به دیگران، عدالت و مساوات و فضائل شهروندی و خدمت به جامعه را در بر می‌گیرد. اخلاق در معنی، تشخیص درست از نادرست و خوب از بد، همیشه موضوع مورد بحث فلاسفه بوده، آنها به عنوان یکی از شاخه‌های فلسفه، در مورد آن سخن گفته‌اند(رحمانی سرشت و همکاران،1388). اخلاق را گاهی وصف حالت یا رفتار می دانیم و گاهی مرادمان از آن دانش نظامند است. اخلاق را مجموعه‌ای از صفات روحی و باطنی انسان تعریف کرده‌اند که به صورت اعمال و رفتاری که از خلقیات درونی انسان ناشی می‌شود، بروز ظاهری پیدا می‌کند و بدین سبب گفته می‌شود که اخلاق را از راه آثارش می‌توان تعریف کرد. استمرار یک نوع رفتار خاص، دلیل بر آن است که این رفتار یک ریشه درونی و باطنی در عمق جان و روح فرد یافته است که آن ریشه را خلق و اخلاق می‌نامند. دامنه اخلاق را در حد رفتارهای فردی تلقی می‌کنند، اما رفتارهای فردی وقتی که در سطح جامعه یا نهادهای اجتماعی تسری پیدا می‌کند و شیوع می‌یابد، به نوعی به اخلاق جمعی تبدیل می‌شود که ریشه‌اش در فرهنگ جامعه می‌دواند و خود نوعی وجه غالب می‌یابد که جامعه را با آن می‌توان شناخت(تولایی،46:1388). به زعم قراملکی اخلاق، رفتار ارتباطی پایدار مبتنی بر رعایت حقوق طرف ارتباط است. بر اساس این تعریف اخلاق به نسبت بین دو امر اطلاق می شود: کسی که رفتاری انجام می دهد و کسی یا چیزی که به نحوی هدف آن رفتار قرار می گیرد. طرف ارتباط حقوقی دارد و صاحب رفتار ارتباطی، در قبال آن حقوق وظایفی دارد. اخلاق بر حسب گوناگونی دو طرف این نسبت تنوع می یابد:
کسی، دارای رفتار ارتباطی درون شخصی است، یعنی فردی رفتاری انجام می دهد که خود وی به نحوی هدف رفتار خویش قرار می گیرد. خودارزیابی، خود فراموشی، خودکشی، خودافشاگری، اعتماد به نفس، صداقت با خود و… نمونه هایی از رفتارهای ارتباطی درون شخصی اند. برخی از این رفتارها اخلاقی اند و برخی دیگر نه، اگر کسی در رفتار ارتباطی درون شخصی حقوق خویش را پاس دارد، با خود به نحو اخلاقی رفتار کرده است و اگر حقوق خویش را پایمال سازد، رفتارش اخلاقی نیست.
کسی دارای رفتار ارتباطی بین شخصی است، یعنی فردی رفتاری انجام می دهد که دیگر انسان ها هدف این رفتار قرار می گیرند. رفتار ارتباطی بین شخصی وقتی اخلاقی است که حقوق افراد رعایت شود. امانت داری، صداقت با افراد، رازداری، احترام به افراد، امداد به دیگران و … نمونه هایی از رفتارهای ارتباطی بین شخصی اخلاقی است. ورود به حریم خصوصی افراد، مردم آزاری، تهمت و … نیز نمونه هایی از رفتارهای غیر اخلاقی در تعامل با دیگران اند. اخلاق در تعامل بین شخصی دامنه بسیار فراخ دارد و شامل حوزه هایی چون خانواده، فعالیت شغلی، تعامل اجتماعی و امثال آن ها می شود.
کسی دارای رفتار ارتباطی برون شخصی است، به معنای اینکه فرد در مواجهه با طبیعت و بلکه محیط زیست طبیعی و حیوانی رفتار اخلاقی یا غیر اخلاقی دارد. حیوان آزاری، تخریب محیط زیست نمونه هایی از رفتار ارتباطی برون شخصی غیر اخلاقی اند(قراملکی، 1388 :61- 60).
اخلاق نمایان کننده شخصیت فرد است و این اخلاق حرفه ای است که شخص را به شکل مطلوب چه در جامعه و چه در بین همکارانش مطرح می کند. در چارچوب این اخلاق حرفه ای است که نقش پذیری افراد در جامعه شکل می گیرد و انسان ها را به هم معطوف تر می کند، ارتباط اجتماعی بین اشخاص را گسترش می دهد یک مجموعه از هنجارها و رفتارهای درونی اخلاقی را بین کارمندان و مدیران به وجود می آورد و همچنین در انجام فعالیت ها

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند


دیدگاهتان را بنویسید