دانلود پایان نامه

فناوری ایجاد تغییرات ژنتیکی در ژنوم انسانی و ژنهای گیاهی و حیوانی در اوایل دهه 1990 میلادی، یک رخداد بزرگ و انقلابی بود که چشم‌انداز جدیدی را در عرصه حقوقی و پزشکی ایجاد کرد؛ زیرا برای نخستین بار در تاریخ علوم زیستی، کاربرد روش‌ها و فنون بسیار حساس و جدید جهت انتقال ژن‌های سالم به درون سلول‌های بدن و تصحیح و درمان ژن‌های جهش‌یافته و معیوب، پنجره‌ای نو به سوی مباحث مرتبط با حقوق بین الملل بشر و اخلاق زیستی گشوده‌ است. بیوتکنولوژی توانسته است با تکیه بر اصول جدید مهندسی ژنتیک و علوم وابسته، طی حداکثر سه دهه اخیر، تواناییها و قابلیتهای بسیار متنوع و ارزشمندی را در عرصههای مختلف به ویژه حقوق بینالملل بشر به نمایش بگذارد. این تاثیرگذاری‌ها به حدی بوده است که به جرأت می توان ادعا کرد پیشرفتهای بزرگ بشر در دستیابی به بسیاری از موفقیتهای علوم زیستی، مرهون اصول مهندسی ژنتیک و دستکاری ژنتیکی است.
مهندسی ژنتیک، زندگی انسان را به طور غیرمسقیم با تغییر در زندگی گیاهی و حیوانی و نیز به طور مستقیم با تغییر در ژنهای انسانی متحول کرده است. اما نکته حائز اهمیت آن است که پژوهش و آزمایش ژنتیکی بر روی انسان اعم از آنکه به قصد درمان باشد یا غیر آن، به دلیل زیان رساندن به حقوق اولیه بشری همچون حق حیات طبیعی فارغ از هرگونه دستکاری ژنتیکی و آسیبهای روحی و جسمی احتمالی، ازحساسیت زیادی برخوردار است و باید با رعایت مجموعه قواعد و اصول اخلاق زیستی و نیز در نظر گرفتن تمامی جنبههای حقوق بشری انجام شود. اعلامیه جهانی درباره ژنوم انسانی و حقوق بشر که در بیست و نهمین اجلاس عمومی سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی (یونسکو) در 11 نوامبر 1997 میلادی به اتفاق آراء به تصویب رسیده، نخستین اعلامیه بینالمللی در این راستا محسوب می‌شود که طی قطع نامه شماره 152/53 مورخ 9 دسامبر 1998 میلادی به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل متحد رسیده است. در کنار این سند، اسناد مهم جهانی و منطقهای دیگری نیز در عرصه حقوق بینالملل به ویژه حقوق بینالملل بشر، یافت میشوند که مرتبط با موضوع تغییرات ژنتیکی میباشند که در این فصل بدین اسناد نیز اشاراتی میشود.

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

در حال حاضر حقوق بینالملل بشر یکی از مهم‌ترین موضوعات در حقوق بین‌الملل معاصر است که در سطوح ملی و بین المللی، متوجه حمایت از فرد انسانی است. در این پژوهش مسئله تغییرات ژنتیکی و دستکاری ژنتیکی در نوع انسان، حیوان و گیاه از دیدگاه حقوق بینالملل بشر و قواعد حقوقی حاکم بر آن مورد بررسی قرار میگیرد که به هر حال، در این فصل به جهت آشنایی اجمالی به کلیات مباحث پایان نامه، بعد از بیان تعاریف و تاریخچهای از تغییرات ژنتیکی و حقوق بینالملل بشر، به نظریه موافقان و مخالفان تغییرات ژنتیکی به خصوص از دیدگاه حقوق بینالملل بشر پرداخته میشود. همچنین در این فصل به اصول بنیادین حقوق بینالملل بشر و اصول اخلاق زیستی که با موضوع تغییرات ژنتیکی اشتراک موضوعی دارند، همچون اصل حفظ تنوع زیستی که در مسئله دستکاری ژنتیکی در گیاه و حیوان مصداق مییابد، پرداخته میشود. در مبحث پایانی این فصل به اسناد حقوق بشری موجود در این زمینه هم در سطح جهانی و هم منطقهای اشاراتی میشود، اسناد مهمی همچون اعلامیه جهانی ژنوم انسان و حقوق بشر، اعلامیه بینالمللی درباره داده‌های ژنتیک انسانی، اعلامیه جهانی اخلاق زیستی و حقوق بشر و کنوانسیون تنوع زیستی در سطح جهانی و کنوانسیون حمایت از حقوق بشر و کرامت انسان راجع به کاربردهای علوم زیستی و پزشکی و پروتکل اختیاری آن در سطح منطقهای. در واقع در این فصل کلیاتی از نظام حقوق بینالملل بشر در ارتباط با موضوع نظام حقوقی حاکم بر مساله تغییرات ژنتیکی مورد بحث و بررسی قرار میگیرد.

مبحث اول: ارائه تعاریف و تاریخچه

گفتار اول: تعریف واژه ها و اصطلاحات
بند اول: تعریف واژه ها و اصطلاحات مرتبط با موضوع تغییرات ژنتیکی
الف- ژن
از اجزای بدن یک ارگانیزم زنده، آن‌چه برای تولید یک ابداع ژنتیکی، مورد توجه است، ژن میباشد. بنابراین آشنایی با مفهوم ژن، ضروری است. ژن، در سلول هر موجود زنده قرار داشته و ویژگی‌های وراثتی را کنترل کرده و حاوی اطلاعات لازم در خصوص ساخت و ساز پروتئین‌های مورد نیاز جانداران است و این پروتئین‌ها مشخص می‌کنند که یک ارگانیزم باید چه شکلی باشد یا در برابر بیماری‌ها چگونه پایداری کند. بدن موجودات زنده، حاوی ژن‌های بسیار زیادی است که به مجموع آن‌ها ژنوم، گفته می‌شود؛ بنابراین، مراد از ژنوم انسانی، مجموعه ژن‌های بدن انسان است. طرح بین‌المللی ژنوم انسان ، یکی از مهم‌ترین و عظیم‌ترین طرح‌های تحقیقاتی زیست‌شناسی عصر حاضر است که با رمزگشایی از ژنوم انسان، گره‌های بی‌شماری را گشوده و قله‌های متعددی را فتح کرده‌ است. این طرح که انجام آن، مولود پیشرفت‌ها و اطلاعات جدید محققان در عرصه مهندسی ژنتیک است، در آینده‌ای نزدیک، تحولات عمیق و غیره‌منتظره‌ای را در حقوق بشر بوجود خواهد آورد. طرح بین‌المللی ژنوم انسان را می‌توان نقطه عطفی در تاریخ علوم زیستی بویژه مهندسی ژنتیک و تغییرات ژنتیکی به حساب آورد.

ب- دستکاری ژنتیکی(تغییرات ژنتیکی)
علم دستکاری ژنتیکی در واقع علمی است که منجر به ایجاد تغییر در مهمترین بخش سلول یعنی ماده ژنتیکی دی ان ای موجودات به روشی میشود که در طبیعت رخ نمیدهد، در واقع فنی است که از موجودات زنده برای ساخت یا تغییر محصولات، ارتقا کیفی گیاهان یا حیوانات و تغییر صفات میکروارگانیزمها برای کاربردهای ویژه استفاده میکند.

دستکاری ژنتیکی، عملیاتی را در بر میگیرد که در آن ژنهای تعیینکننده هویت فرد که مطابق بند 7 گزارش توضیحی پروتکل اختیاری کنوانسیون حمایت از حقوق بشر و شان انسان درخصوص کاربرد زیستشناسی و پزشکی راجع به منع همانندسازی انسان (تصویب شده در تاریخ 12 ژانویه 1998 میلادی در شورای اروپا)، به آنها ژنهای هستهای گفته میشود، به شیوهای عمدی دستخوش تغییر میشوند. به بیانی علمیتر دستکاری ژنتیکی به مجموعه روشهایی گفته میشود که به منظور جداسازی و خالصسازی ژنها و وارد کردن و بیان یک ژن خاص در یک میزبان به کار میرود و در نهایت منجر به بروز یک صفت خاص و یا تولید محصول مورد نظر در جاندار میزبان میشود. علم مهندسی یا دستکاری ژنتیک که قابلیت تلفیق ژن های مختلف و تولید انواع موجودات عجیب، درمان انواع بیماریها، تولید تمامی اندامهای بدن و غیره را دارد، در آینده نزدیک به تولد سربازان شکست ناپذیر نیز منجر خواهد شد، سربازانی که با دستکاری ژنتیکی به طور کامل ضدضربه و ضدگلوله شدهاند. در این عرصه همچنین دانشمندان در حال کار روی پروژه ای هستند تا با اصلاح ژنها، انسانهایی با طول عمر بیش از ۲۰۰ سال و توانایی های بدنی فوق العاده در آزمایشگاهها تولید کنند.
تغییرات ژنتیکی باعث تغییر یک گونه میشود، این چیزی است که تکامل نامیده میشود. انسانها نیز مدتها است که به اهمیت این موضوع پی برده و تلاش کردهاند تا از آن بهره گیرند. در دهههای اخیر برنامههای اصلاح نژادی که بر روی گیاهان و حیوانات انجام شده و میشود با هدف آن است که گیاهان و حیواناتی ایجاد شوند که هر چه بیشتر در خدمت منافع انسان باشند. برای مثال، گیاهانی که در برابر آفتها مقاومترند و محصول بیشتری تولید می کنند برای انسانها مفیدترند. اما موضوع مهم آن است که هر چند انسان از علم ژنتیک برای بهتر کردن نژاد گیاهان و حیوانات بهره بردهاست، تا کنون تلاشی برای بهبود نسل بشر بر مبنای ژنتیک صورت نگرفته است. در اصل اگر دقت کنیم، در مییابیم که بسیاری از پیشرفتهای انسان باعث میگردد تا نسل آدمی در طی زمان ضعیف و ضعیف تر شده و توانایی بقا را از دست بدهد. برای مثال، در گذشته بسیاری از کودکان و انسانها پیش از آن که به سن تولید مثل برسند، به دلیل بیماریهای ارثی از میان میرفتند. این روند، باعث میگردید تا اشکالات ژنتیکی به نسل بعدی منتقل نشود و در نتیجه سلامت نسل بعد تضمین میگردید. اما اکنون پیشرفت علم پزشکی باعث گردیده است تا انسانهایی با نقصهای ژنتیکی که در شرایط طبیعی امکان بقا نداشتند، بتوانند به حیات ادامه دهند و تولید مثل کنند. به این ترتیب، نقص ژنتیکی از نسلی به نسل بعد منتقل شده و در میان نوع بشر گسترش مییابد. البته این تنها یک مثال از روندی است که بر بقای نسل بشر تاثیر منفی میگذارد. بنابراین انسان امروزی در حالی که برخی گیاهان و جانداران را اصلاح ژنتیکی میکند، ساختار ژنتیکی خود را نیز تخریب میکند.

ج- “‌بیوتکنولوژی”(مهندسی ژنتیک)

در حال حاضر علم مهندسی ژنتیک به عنوان یکی از شاخههای مهم زیست فناوری یکی از فناوریهای مهم و کلیدی در توسعه و تامین نیازهای بشر در تمامی زمینهها محسوب میشود. به گونهای که به اذعان بسیاری از کارشناسان، اگر قرن بیستم به نام رایانه و ارتباطات نام گذاری شدهاست، باید قرن بیست و یکم را قرن بیوتکنولوژی نامید. دانشمندان در سراسر جهان بر این باورند که تسخیرکنندگان علم و فناوری آینده در سه گروه فناوری اطلاعات، نانوفناوری و بیوتکنولوژی (زیست فناوری) خلاصه میشوند. به گفته کارشناسان، علم دستکاری ژنتیک در حال حاضر در ردیف پیشرفتهترین فناوریهای بشر است و اگر کشوری نتواند خود را با روند توسعه این محور مهم و استراتژیک در دنیا هماهنگ کند، به طور قطع از دنیا عقب میماند. به اذعان کارشناسان، در تاریخ علوم تجربی، پژوهشهای بیوتکنولوژی را میتوان از معدود مواردی دانست که در آن تحقیقات بنیادی به سرعت به سطح کاربردی میرسد.
بیوتکنولوژی یا فناوری زیستی به مفهوم کاربرد علوم زیستی و اثر متقابل آنها در فناوریهای ساخت بشر است. مجموعه فنونی که از موجودات زنده، برای ساخت یا تغییر محصولات، ارتقا کیفی گیاهان یا حیوانات و تغییر صفات میکروارگانیسمها برای کاربردهای ویژه استفاده می‌کند. این فنون شرایطی برای دانشمندان فراهم میآورند که بتوانند یک یا چند ژن را از یک موجود زنده( یک حیوان یا یک گیاه)، برداشته و به موجود زنده دیگری تزریق کنند و به این ترتیب موجودی با ژنهای متفاوت خلق کنند. سالیان درازی است که بشر برای افزایش کیفیت غذای خود از روشهای مختلف فناوری زیستی در پرورش گیاهان و حیوانات استفاده کردهاست، اما در دهه اخیر، مهندسی ژنتیک دانشمندان را قادر ساخته تا ژنهای موجودات زنده را با دستکاری تغییر دهند و یا ژنهای ویژهای را بین موجودات زنده منتقل کنند و از این طریق بتوانند موجب تکثیر صفات دلخواه شوند. به عبارت دیگر مهندسی ژنتیک به معنی هر کاربرد تکنولوژیکی است که از سیستم‌های زیستی، ارگانیسم‌های زنده یا مشتقات آن‌ها استفاده می‌کند تا محصولات یا ‌فرآیندهایی را برای استفاده‌های ویژه به وجود بیاورد یا اصلاح کند. به عبارت دقیقتر مهندسی ژنتیک با استفاده از یک سری فناوریهای خاص قادر به تغییر ساختار ژنتیکی موجودات زنده مانند حیوانات، گیاهان و ریزسازواره ها (مانند باکتری ها و مخمرها) است. اساس مهندسی ژنتیک عبارت است از توان شناسایی ژن مورد نظر یعنی ژنی که حاوی ویژگی مطلوب در موجودات است، مجزا کردن آن ژن، مطالعه کارکرد و اصول فعالیت آن تغییر ژن و کار گذاشتن مجدد آن در میزبان طبیعی خود و یا گیاه و جانوری دیگر. تمامی این تکنیک ها ابزار هستند نه هدف و با استفاده از آنها میتوان طبیعت و وظیفه و کارکرد ژنها را شناسایی نمود، اسرار مقاومت به بیماریها را گشود، رشد و نمو را تنظیم نمود و یا در نحوه ارتباط میان سلولها و موجودات دخل و تصرف نمود. در کنار این ابزارها، تولید میکروارگانیسمها، حیوانات و گیاهان تراریخته از طریق مهندسی ژنتیک یکی از راهکارهایی است که میتوان از طریق آن به اهدافی مانند تولید غذای بیشتر، تولید محصولات مطلوب و با عمر نگهداری بالا، تولید فراورده های دارویی و غیره دست یافت.

د- موجودات تغییریافته ژنتیکی (ترانس‌ژنتیک)
موجود تغییریافته ژنتیکی موجود زندهای است که ساختار ژنتیکی آن با استفاده از فناوری مهندسی ژنتیک تغییر داده شده است. این موجود ممکن است یک گیاه، حیوان، انسان یا یک میکروارگانیسم باشد. در واقع موجودات زنده اصلاح شده ژنتیکی، موجودات زندهای هستند که یا مقداری دیانای بیگانه به آنها اضافه شده است و یا علی رغم اینکه دیانای بیگانه به آنها اضافه نشده، وضعیت مکملی ژنی خود آنان تغییر یافته است. “‌گونه اهلی یا اصلاح شده” به معنی گونه‌ای است که روند تکاملی آن تحت تأثیر اقدامات انسان‌ها برای رفع نیازهایشان تغییر کرده است. بند 4 ماده 106 قانون حفاظت از محیط زیست انگلستان (1990) در تعریف ارگانیسم اصلاح شده از نظر ژنتیکی (منظور ارگانیسمهای غیر انسان) بیان میدارد که هنگامی ارگانیسم از نظر ژنتیکی اصلاح شده محسوب میشود که ژن یا دیگر مواد ژنتیکی آن ارگانیسم با استفاده از شگردهای فنی، تغییر یافته باشد و به واسطه روندی غیر از آن چه که به طور طبیعی در جفت گیری اتفاق میافتد، ایجاد شوند.
تولید جانوران دست‌ورزی شده (ترانس‌ژنیک) نیز از دیگر دستاوردهای بسیار مهم بیوتکنولوژی و ژنتیک جدید در عرصه علوم زیستی است که اهداف ارزشمندی را دنبال می‌کند. جانور ترانس‌ژن علاوه بر ماده ژنتیکی خود، واجد مقداری ماده ژنتیکی اضافی با منشا خارجی می‌گردد. این جانور باید قادر باشد که ژن بیگانه را به نسل‌های بعدی انتقال دهد. امروزه روش‌های متعددی برای ایجاد جانوران ترانس‌ژنیک ابداع شده‌است.
ه- شبیه سازی
از دیگر موضوعات بسیار مهم روز در زمینه مهندسی ژنتیک و تغییرات ژنتیکی، که ارتباط تنگاتنگی با حقوق بین الملل بشر داشته و احتمالاً در آینده منشأ تحولات بزرگی در این زمینه خواهد بود، بحث کلون‌سازی (همانندسازی یا شبیه‌سازی) یا تکثیر غیرجنسی سلول‌ها است؛ که طی آن با همانندسازی از روی سلول بالغ یک موجود زنده، نسخه‌ای مشابه موجود اولیه ساخته می‌شود. اندکی پس از شبیه‏سازی نخستین حیوان پستاندار در سال 1997 میلادی، امکان شبیه‏سازی انسان نیز مطرح شد. شبیه‏سازی انسان برحسب هدف آن به دو نوع تقسیم می‏شود: مولّد و درمانی یا تحقیقاتی. در شبیه‏سازی مولد هدف نهایی تولد انسانی است که به لحاظ ژنتیک همانند فردی است که دی ان ای او مورد استفاده قرار گرفته است. حال آنکه در نوع تحقیقاتی یا درمانی، هدف‏ تولید فرد دیگری نیست بلکه مقصود به دست آوردن سلول‏های بنیادی جنینی و استفاده از آنها در درمان بیماری‏های گوناگون است.

بند دوم: تعریف واژه ها و اصطلاحات مرتبط با حقوق بینالملل بشر
الف- حقوق بشر
تعریف واحدی از حقوق بشر وجود ندارد و نویسندگان در این باره تعریفهای متعددی را ارائه دادهاند، بعضی گفتهاند حقوق بشر، حقوقی است که از نظر ملل متمدن برای هر فرد به طور ذاتی و اساسی وجود دارد و این حقوق تجزیه و تفکیک ناپذیر هستند و اگر دولتی بخواهد در شمار ملل متمدن قلمداد شود، رعایت این حقوق الزامی است. همچنین گفته شده است، حقوق بشر به معنای امتیازاتی کلی است که هر فرد انسانی طبعًا دارای آن است. این امتیازات در صورت تحقق، معیار واقعی مشروعیت و ملاک محدودیت اقتدار دولت در قبال افراد است. با توجه به تعریفهای فوق میتوان گفت حقوق بشر، مجموعهای از امتیازات دارای مضمون و مفهوم والای انسانی است که انسان با صرف نظر از هرگونه وابستگی دینی، نژادی، جنسی و غیره از آن برخوردار است. بنابراین حقوق بشر، حقهایی جهان شمول، ذاتی و غیرقابل سلب هستند که انسانها به خاطر انسان بودنشان به صورت برابر باید از آنها بهره مند گردند. جهان شمولی، ذاتی و غیرقابل سلب بودن، ویژگی حقهایی است که انسان به دلیل حیثیت و کرامت خود باید به طور یکسان از آنها برخوردار گردد. جهان شمولی به معنای فرا فرهنگی، ذاتی به معنای پیوند با حیثیت و کرامت انسانی و غیرقابل سلب بودن، بدین معنی است که این حق ها ریشه در قانون گذاری و یا اراده ی حکومت ندارند. روشن است


دیدگاهتان را بنویسید